ورق فومیزه پی وی سی یا فوم پلی وینیل کلراید سخت، که به ورق ضد آب نیز معروف است، محصولی نسبتا جدید است که در سالهای اخیر به دلیل قابلیت بالای رقابت با چوب و ترکیبات آن که استفاده از آنها با تاثیر منفی بر محیط زیست همراه بوده، سهم عظیمی از این بازار را به خود اختصاص داده است.
ورق فومیزه پی وی سی با اضافه کردن مواد مختلف افزودنی از جمله عامل فومزا و عامل کنترلکننده گرانروی مذاب برای کنترل ساختار فومها به پلیمر پی وی سی تولید میشود. در مراحل تولید ورق پی وی سی پلیمر PVC و مواد افزودنی در میکسر و به کمک گرمای اصطکاکی با یکدیگر مخلوط میشوند. سپس مواد مخلوطشده وارد خط تولید میشود تا در اثر اصطکاک، برش و حرارت ذوب شوند.
در انتهای اکسترودر بر اثر حرارت ایجادشده عامل فومزا عمل میکند. معمولا مواد شیمیایی به عنوان عامل فومزا به کار میروند که در اثر حرارت، گاز دی اکسیدکربن یا نیتروژن آزاد میکنند. گاز آزادشده در PVC باعث ایجاد حفرههای ریزی میشود که با کنترل شرایط و با بهکارگیری مواد کمک فرآیند میتوان، اندازه و پراکندگی آنها را کنترل نمود. در نهایت این مواد از قالب ورق عبور داده شده و پس از برش برای بستهبندی آماده میشود.
استفاده از ورق پی وی سی در سالهای بعد از جنگ جهانی دوم و در پی رشد اقتصادی و تب کاهش استفاده از چوب با نیت حفظ درختان و محیط زیست شدت یافت. با تولید و استفاده از چوبهای مصنوعی همچون نئوپان، MDF و … بشر به سمت کاهش استفاده از چوب درختان رفت اما انتشار گاز بنزن و فرمالدهید در محیط باعث شد که استفاده از آنها کاهش یابد و حتی در برخی از نقاط جهان استفاده از آن ممنوع شود. در دهه 70 میلادی نیاز مذکور در کنار ضعف چوب و کالاهای جایگزینشده در برابر رطوبت منجر به تولید و معرفی ورقهای پیویسی فومیزه در اروپا گردید.
ورق فومیزه پی وی سی یکی از محصولات ساختهشـده از پیویسی است که به دلیل ویژگیهای خاص، استفاده از آنها به صورت گستردهای رو به افزایش است. صفحات فوم پیویسی و یا ورقهای فومیزه از PVC سبک و فوم شده ساخته شده است و بر اساس نیاز کاربر، قابلیت حکاکی، برجستهسازی (emboss)، چاپ، رنگآمیزی و روکش کردن را دارند.
پلی وینیل کلراید (Polyvinyl chloride) یا پی وی سی سومین ترموپلاستیک پرکاربرد بعد از پلی اتیلن و پلی پروپیلن است که در نوع سخت و انعطافپذیر تولید میشود. این ماده برای اولین بار در قرن نوزدهم کشف شد. اما استفاده از آن به دلیل بروز مشکلاتی در فرآیند تولید، سختی و شکنندگی پلیمر به آسانی میسر نبود. در سال 1926، والدو سیمون از طریق مخلوط کردن پی وی سی با افزودنیهای گوناگون توانست روشی برای نرم کردن این پلیمر پیدا کند و به ماده انعطافپذیری که به بهرهبرداری تجاری برسد، دست پیدا کند. پس از آن و پی بردن به کاربردهای فراوان آن، تولید و استفاده از این پلیمر به طور گستردهای رواج یافت.
PVC ماده جامد سفید و شکنندهای است که به صورت پودر یا گرانول موجود است و همانطور که گفتیم، نمیتواند به صورت خالص فرآیند شود و به طور معمول باید چند دسته از مواد افزودنی مانند انواع پایدارکنندههای حرارتی، روانکنندههای داخلی، روانکنندههای خارجی، کمکفرآیندها، اصلاحکنندههای ضربه و … به آن اضافه گردد. نوع و اندازه این افزودنیها با توجه به خواص مورد نیاز و محل مصرف محصول متغیر است.
همانطور که شاید بدانید، PVC یکی از ارزشمندترین و پرکاربردترین محصولات صنعت پتروشیمی محسوب میشود و موارد مصرف گوناگونی دارد و به اشکال مختلف از جمله ورقهای فومیزه، پانلهای پی وی سی، پروفیلهای پی وی سی، لولههای پی وی سی، عایق سیم و کابل، دستگاههای پزشکی و … تولید میشود. PVC به دلیل قیمت مناسب و کاربری آسان، در صنعت ساختمانسازی کاربرد فراوانی دارد و جایگزین مناسبی برای مواد سنتی از جمله چوب، سیمان و سفال شده است.
ورق فومیزه پی وی سی یکی از محصولات ساختهشـده از پیویسی است که به دلیل ویژگیهای خاص، استفاده از آنها به صورت گستردهای رو به افزایش است. صفحات فوم پیویسی و یا ورقهای فومیزه از PVC سبک و فوم شده ساخته شده است و بر اساس نیاز کاربر، قابلیت حکاکی، برجستهسازی (emboss)، چاپ، رنگآمیزی و روکش کردن را دارند.
ورقهای فومیزه پی وی سی تکلایه یا خام ورقهایی هستند که بدون هیچ پوشش و روکش اضافهای مطابق با دستورالعمل کنترل کیفی محصولات با بالاترین کیفیت ارائه میشود. این محصولات دارای تنوع در ضخامت هستند. معمولترین این ضخامتها ورق پی وی سی 16 میل، فومیزه 12 میل، پی وی سی 8 میل و ورق پی وی سی 3 میل است. ورق پی وی سی خام یونیفوم در 11 ضخامت مختلف 3 تا 22 میلیمتری تولید و ارائه میشود.
به ورق PVC ای که سطوح بیرونی آن از پی وی سی سخت (UPVC) تشکیل شده باشد، فومیزه پی وی سی سهلایه گفته میشود. در طی فرآیند تولید این محصول، تحت فرآیند کو اکستروژن سطحی صاف و با سختی بیشتر به ورق افزوده میشود. این سطح سخت علاوه بر ظاهری زیبا، استحکام و مقاومت خمشی آن را بالا میبرد و ویژگی آن را بهبود میدهد.
در واقع میتوان گفت ورق PVC فومیزه رنگی همان ورق فومیزه خام است که در مراحل ابتدایی تولید به مواد آن رنگ اضافه شده و همین مساله باعث شده که مغزی و رویه ورق رنگی باشد. از ورقهای فومیزه رنگی بیشتر در صنعت تبلیغات استفاده میشود. ورقهای پی وی سی رنگی جز در موارد خاص استفاده محدودی دارند به همین دلیل بیشتر به صورت سفارشی تولید و عرضه میشوند.
ورق PVC روکش دار یکی دیگر از محصولات ساختهشـده از پیویسی است که به دلیل ویژگیهای خاص، استفاده از آنها به صورت گستردهای رو به افزایش است. برای روکشدار کردن فومیزه ورقهای پیویسی را با استفاده از دستگاههای پرس غلطکی، وکیوم و یا پرس گرم روکش میکنند. روکش PVC در تعداد لایههای مختلف، تنوع جنس لایهها، ضخامتها، رنگها و نقوش مختلف و نیز بافت برجسته مختلف (صاف، براق، مات، رگه چوبی و…) بسته به نوع کاربرد مورد نیاز تولید و عرضه میشوند.
ورق پی وی سی امباس یا طرحدار سهبعدی به عنوان کالایی تزئینی و دکوراتیو دارای کاربردی وسیع در صنایع ساختمانی و تبلیغاتی است. ورق پی وی سی فومیزه (PVC Foam Board) به دلیل ویژگیهای خود در ساخت کابینت دستشویی و حمام، کمدهای استفادهشده در سالنهای استخر و سونا، دربهای کابینت آشپرخانه، کابین سینک، یونیتهای سرویس بهداشتی، دیوارپوشها، قفسهسازی و ساخت پارتیشن و تابلوسازی و … به کار میرود.
ورق پی وی سی ابعاد استاندارد و پذیرفتهشدهای است. معمولا ورقهای پی وی سی با عرض 122 سانتیمتر تولید میشوند. طول این ورقها میتواند بسته به نیاز مشتری یا درخواست بازار تغییر کند. اما به طور معمول سایز ورق پی وی سی 1220*2800 یا 1220*2440 میلیمتر است. این اندازهها میتواند بسته به برند و نوع ورق اعم از ورق امباس یا روکشدار شده تغییر کند.
در پی رشد اقتصادی و همچنین تب کاهش استفاده از چوب با نیت حفظ درختان جنگلها در سالهای بعد از جنگ جهانی دوم، نیاز به کالاهای جایگزین چوب با ویژگیهای منحصربهفردی چون سبکی، شدت یافت.
ورق پیویسی در مقایسه با چوب و مصنوعات چوبی مزایای زیادی دارد که از آن میان میتوان به وزن سبک، قابلیت انعطاف و شکلپذیری، ضد آتش بودن و خاصیت خودخاموششوندگی، ضد اسید بودن و داشتن مقاومت بالا در برابر مواد شیمیایی، ضد گرد و غبار، ضد آبی صد در صد، عایق حرارتی، عایق صوتی، ضد ضربه بودن و بسیاری از موارد دیگر اشاره کرد. این ورقها قابلیتهای مختلفی از جمله روکشدار شدن یا قابلیت پرینت رنگی را نیز دارند. کلیه عملیات نجاری نیز به سادگی بر روی این ورقها قابل انجام است که باعث میشود با کمترین محدودیت در صنایع مختلفی به کار گرفته شود.
ورق فومیزه پی وی سی به دلیل ساختار خود این امکان را فراهم میکند تا از این محصول به شکلهای گوناگون استفاده شود.
ورق PVC فومیزه قابلیت چاپ و رنگپذیری مناسبی دارد و به راحتی با انواع رنگهای پلی اورتان، رنگهای خودرویی یا رنگهای روغنی مختلف به رنگ دلخواه در خواهد آمد. همچنین ورقهای فومیزه را میتوان با ترکیب رنگ دلخواه در مواد اولیه از ابتدا به شکل رنگی تولید کرد؛ که در این حالت مغز و سطح ورق به یک رنگ است.
از طرفی فومیزه خام رنگی و یا ساده ورق فومیزه به راحتی قابلیت طرحدار شدن تحت فشار و گرما را دارد که به این فرآیند امباس ورق فومیزه گفته میشود. این طرحهای برجسته که با تنوع اشکال و طرحها در دسترس هستند با جذابیت و زیبایی خاص خود به طور گستردهای در دکوراسیون داخلی مانند پانلهای دیواری و درب انواع کمد و کابینت و … کاربرد دارند.
ورقهای روکشدار نوع دیگری از ورقهای فومیزه پی وی سی هستند که به لطف تنوع بی نظیر روکشها تنوع بسیار بالای طرح و رنگ دارند. این تنوع شامل انواع روکشهای فانتزی، روکشهای هایگلاس، روکشهای مات و روکشهای طرح برجسته مانند روکشهای طرح چوب، طرح سنگ و یا روکشهایی دارای تکسچرهای پارچهای، بتنی، پتینه و … است.
ورقهای فومیزه پی وی سی یا صفحه فوم PVC محصولی سبز است که مطابق با استاندارد E1 اروپا و استاندارد RoHS طراحی و ساخته شده است که برای سلامتی انسان خطری ندارد.
ورق پی وی سی عاری از هر گونه سموم متداول در محصولات چوبی و امدیاف مانند فرمالدئید، گوگرد، سرب و … است. به جرات میتوان گفت آزاد شدن گازهای سمی حاصل از تجزیه رزین فنول فرم آلدئید در طول زمان در MDF، حساسیت زیاد به رطوبت و احتمال ابتلا به کپک و مقاومت کم در برابر حمله حشرات باعث شده ورق پیویسی به طور پیوسته در کاربریهای متفاوت جایگزین مصنوعات چوبی و ورقهای MDF شود.
ورق PVC فومیزه به دلیل عدم جذب رطوبت و همینطور جذب هرگونه مایعات ضد باکتری و قارچ و کپک و نیز به دلیل قابل شستشو بودن به سادگی تمیز میشود.
ورقهای PVC فومیزه به دلیل ساختار مولکولی بسته، یکنواخت و ریز، سطح و مغزی سخت و مقاوم دارند. این سختی امکان استفاده از انواع ابزارآلات معمول برش، پیچکاری، میخ زدن، استفاده از انواع اتصالات و انواع یراقآلات را به راحتی فراهم کرده است.
این ورقها میتواند همانند چوب و MDF بریده شود، چسبانده شود و همچنین قابلیت پیچ و میخخوری بدون بروز هیچگونه شکاف را دارند. بنابراین به راحتی توسط نجارها یا کابینتسازان و با استفاده از انواع ابزارآلات معمول صنعت MDF قابل استفاده است.
ورقهای فومیزه پیویسی کاربرد گستردهای در صنایع مختلف از جمله صنعت ساختمان دارند. حدود 50 درصد پی وی سی جهان در این صنعت مورد استفاده قرار میگیرد.
قابلیت چاپپذیری و رنگپذیری این محصول باعث شده تا به شکل گستردهای در صنایع مختلف چاپ و تبلیغات و ساخت المانهای تبلیغاتی مورد استفاده قرار گیرد. همچنین به دلیل داشتن ویژگی خودخاموششوندگی و خاصیت ضد باکتری برای استفاده در محیطهای آزمایشگاهی و بهداشتی کاربرد دارد.
با توجه به خصوصیاتی چون وزن سبک، ابزارپذیری مناسب، عایق حرارت و صدا بودن و مقاومت در برابر اشعه خورشید و UV ورقهای فومیزه پیویسی را میتوان در ساختمانسازی و طراحی دکوراسیون محیطهای داخلی و خارجی ساختمان مانند سقف تزئینی، پنجرهها و دربها به خصوص در مناطق جغرافیایی مرطوب و شرجی استفاده کرد.
در حال حاضر شرکتهای تولیدی سازههای PVC، تولیدکنندگان انواع شلف و پارتیشن، شرکتهای دکوراتیو، شرکتهای تبلیغاتی جهت تولید تابلوهای تبلیغاتی و جایگاههای نمایشگاهی، شرکتهای تولیدی کابین روشویی پی وی سی و کابینتسازها از مهمترین مصرفکنندگان این محصول هستند.
پلیوینیلکلراید یا پی وی سی سومین ترموپلاستیک پرکاربرد بعد از پلی اتیلن و پلی پروپیلن است. ترموپلاستیک به پلیمرهایی گفته میشود که با افزایش دما، بدون تغییر شیمیایی ذوب میشوند. این پلیمرها را میتوان به دفعات ذوب و دوباره جامد کرد. همچنین ورق فومیزه با عاری بودن از فرمالدئید به عنوان محصولی دوستدار محیط زیست و قابل بازیافت توسط محیط زیست محسوب میشود. از طرفی این محصول بر پایه چوب نیست و برای تولید آن نیاز به قطع درختان و از بین بردن محیط زیست نیست و میتواند پس از اتمام عمر مفید با رویههای معمول بازیافت پلاستیکها به چرخه تولید مجدد برگردد.
قیمت ورق فومیزه و ورق امدیاف تفاوت زیادی ندارند اما ورق پی وی سی فومیزه شده به دلیل مقاومت بالا در برابر رطوبت و آب، اشعه UV و نور خورشید، مقاومت بالا در برابر عوامل شیمیایی و نفوذ حشرات از طول عمر بالایی برخوردار است. این موضوع با توجه به قیمت مناسب این ورقها باعث شده تا این محصول با توجه به ماندگاری و طول عمر خود بهصرفه و اقتصادی باشد.
یکی دیگر از خصوصیتهای برجسته ورقهای فومیزه، این است که رنگ آن با مرور زمان شادابی اولیه خود را حفظ میکند و تغییر رنگ نمیدهد.
ورق فومیزه PVC به دلیل جنس خاص خود دارای ویژگیها و مزیتهای مختلفی است که بعضی از آنها به شکل ذاتی در این محصول وجود دارد و برخی دیگر با توجه به فرایند تولید و ترکیبات اضافی دیگر به این محصول اضافه میشود.
این محصول به دلیل ساختار فومی خود بر اساس نیاز کاربر، قابلیت حکاکی، برجستهسازی (emboss)، چاپ، رنگآمیزی و روکش کردن را دارا است و به راحتی بدون ایجاد ترک و یا شکافی با ابزارهای معمول سوراخکاری، ارهکاری و پیچ یا چسبانده میشوند. از طرفی خواص ذاتی پلاستیکها مزیت اصلی این ورقها را که خاصیت ضد آبی آنها است، رقم زده است.
ورق فومیزه برخلاف MDF فاقد هیچ گونه ماده مضری نیست و به سلامتی انسان آسیب نمیزند. این محصول مقاومت بالایی در برابر ضربه دارد و در مقابل رطوبت و خوردگی نیز بسیار مقاوم است. علاوه بر این، ورق پی وی سی فومیزه به دلیل خاصیت فومی خود بسیار سبک است و مقاومت خوبی در برابر مواد شیمیایی دارند که همین مساله موجب افزایش طول عمر آن میشود.
ویژگیها و خواص ذاتی صفحات فومیزه پی وی سی، باعث شده تا از این محصول در صنایع و کاربردهای گستردهای استفاده شود. این کاربردها را میتوان در پنج گروه دستهبندی کرد.
ورق فومیزه پی وی سی به شکل گستردهای در صنعت ساختمان و دکوراسیون کاربرد دارند. این ورقها به دلیل مقاومت بالا در برابر رطوبت در محیطهای مرطوب مانند سرویس بهداشتیها و حمام، آشپزخانه و لاندری رومها و پوشش و باکس پکیج و آبگرمکن کاربرد دارند. معروفترین محصول ساختهشده با ورق PVC کابین روشوییها، آینه باکس و شلفهای زمینی و دیواری مورد استفاده در سرویسهای بهداشتی است.
در آشپزخانه نیز کابیتهای آَشپزخانه به خصوص کابینت زیر سینک و پوشش پشت کابینتها از جنس ورق فومیزه PVC که با نام ورق ضد آب هم شناخته میشود، ساخته میشوند. بهترین متریال برای ساخت فضای لاندری روم یا اتاق رختشویخانه نیز ورق پی وی سی است.
ورقهای PVC فومیزه به دلیل قابلیت شکلپذیری و CNCشوندگی خوب در ساخت انواع پانلهای دیواری، سقف کاذب، دیوار کاذب و ساخت پارتیشن و پاراوان کاربرد دارد.
این محصول با ویژگیهایی همچون قابل شستشو بودن و خواص آنتی باکتریالی خود در ساخت مبلمان مخصوصا مبلمان اتاق کودک کاربرد بسیار دارد.
در محیطهای تجاری از ورق فومیز به عنوان سقف کاذب و دیوارپوش استفاده میشود. از آنجا که این ورقها عایق خوبی در برابر صدا، دما و الکتریسیته هستند، استفاده از این ورقها در محیطهای تجاری مانند سالنهای سینما، سالنهای همایش، پاساژها، اتاقک آسانسورها و … مناسب است. از طرفی این محصول خاصیت خودخاموششوندگی دارد که همین امر استفاده از آن را در محیطهای تجاری بزرگ افزایش میدهد زیرا بر خلاف متریالهایی با کاربرد مشابه، این محصول به دلیل ویژگی خودخاموششوندگی از انتشار آتش جلوگیری میکند و در کاهش صدمات ناشی از آتشسوزی نقش بسزایی دارد.
از این محصول به دلیل مقاومت بالا در برابر رطوبت، کپک و خاصیت آنتی باکتریال در ساخت کمدها و لاکرها و رختکنها در باشگاههای ورزشی و همچنین استخرها نیز استفاده میشود.
در ساخت مبلمان و پارتیشنهای اداری میتوان از ورق پی وی سی استفاده کرد. این ورقها به دلیل مقاومت و طول عمر بالا و همچنین تنوع و زیبایی خود کاربرد گستردهای در ساخت مبلمان اداری و کمدها و کانترها دارد.
وزن سبک این ورقها و تمیز شدن آسان آنها باعث شده تا از این متریال به طور گشتردهای در محیطهای اداری و تجاری استفاده شود.
این محصول با مقاومت بالای خود تحت شرایط آبوهوایی متفاوت و همینطور در برابر نور خورشید و اشعه UV در ساخت مبلمان شهری، کانکسهای شهری و جایگاههای ویژه سوخت یا ایستگاههای اتوبوس و… به کار میرود.
ورق پی وی سی با قابلیت چاپ و رنگپذیری در ساخت علائم راهنمایی و تابلوهای راهنمایی و رانندگی و تابلوهای جهت نما کاربرد دارد. همچنین استفاده از ورق پی وی سی در صنعت تبلیغات و ساخت انواع تابلوهای تبلیغاتی جایگاه ویژهای دارد.
صفحات فومیزه پیویسی به دلیل ویژگیهای خاص خود همچون ویژگی ضد آبی، قابلیت خودخاموششوندگی، تمیز شدن راحت و از همه مهمتر سبکی به طور گسترهای در صنعت حملونقل مانند کشتیسازی و ساخت پوشش و فضای داخلی قطارها و مترو استفاده میشوند.
ورق فومیزه PVC در برابر عوامل شیمیایی همچون محلولهای نمکی، آلکالی، اسیدی، الکلها و چربیها و… مقاوم است و هیچ گونه تغییر و یا آسیبی نخواهد دید. به همین جهت از دیگر کاربردهای خاص و ویژه ورق PVC میتوان به استفاده از آنها در محیطهای آزمایشگاهی و صنعتی و آشپزخانههای صنعتی که نیاز به محیط استریل دارند، اشاره کرد. از این محصول در محیطهای آبکاری شیمیایی و اسیدی، در آشپزخانههای مهندسی، آشپزخانههای صنعتی و خانگی، تابلوهای برق و … به وفور استفاده می شود.